Ο χρόνιος πόνος δεν αντικατοπτρίζει πάντα βλάβη ιστού, αλλά αφορά μια δυναμική κατάσταση με σύνθετους νευρολογικούς, ψυχολογικούς και κοινωνιολογικούς μηχανισμούς που απαιτούν κατανόηση και ολιστική προσέγγιση.

Παρόλα αυτά, η αντίληψη ότι ο πόνος αντικατοπτρίζει πάντα βλάβη ιστού παραμένει ιδιαίτερα ισχυρή. Οι εικόνες και οι πληροφορίες που συναντά ο ασθενής στο διαδίκτυο, οι καταστροφολογικές προβλέψεις και οι συστάσεις για απόλυτη αποφυγή κινήσεων δημιουργούν έντονο φόβο. Αυτός ο φόβος οδηγεί σε περιορισμό τής κίνησης (κινησιοφοβία) διαταραχή τής καθημερινότητας και, τελικά, ενισχύει το ίδιο το πρόβλημα που προσπαθεί να λύσει.

Η νευροεπιστήμη δείχνει ότι όταν ο πόνος επιμένει, οι μηχανισμοί αλγαισθησίας γίνονται πιο ευαίσθητοι. Ο νωτιαίος μυελός ενισχύει τα πιθανά σήματα κινδύνου από την περιφέρεια και ο εγκέφαλος τα ερμηνεύει ως απειλή, ακόμη κι αν οι ιστοί δεν παρουσιάζουν σοβαρή βλάβη. Αυτό το φαινόμενο, γνωστό ως κεντρική ευαισθητοποίηση, εξηγεί γιατί ο πόνος παραμένει ή εντείνεται χωρίς αντίστοιχη παθολογία. Η παρανόηση «περισσότερος πόνος σημαίνει μεγαλύτερη ζημιά» εγκλωβίζει τον ασθενή σε έναν φαύλο κύκλο: φόβος, αποφυγή κίνησης, απώλεια λειτουργικότητας και, τελικά, μεγαλύτερη αίσθηση αναπηρίας.

Η αλλαγή αυτής της αντίληψης αποτελεί κλειδί. Η εκπαίδευση γύρω από τον τρόπο που λειτουργεί ο πόνος βοηθά τον ασθενή να συνειδητοποιήσει ότι ο πόνος δεν είναι πάντα αξιόπιστος δείκτης βλάβης. Όταν ο φόβος μειωθεί και η κίνηση επανέλθει σταδιακά, το νευρικό σύστημα αρχίζει να βρίσκει την ισορροπία του. Η συνεργασία με εξειδικευμένο φυσικοθεραπευτή, η αποκατάσταση της δυσλειτουργίας τού κεντρικού νευρικού συστήματος, ο έλεγχος της αναπνοής και η ήπια σταδιακή επανένταξη σε δραστηριότητες είναι θεμέλια μιας σύγχρονης, μη επεμβατικής προσέγγισης.

Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η Κρανιοϊερή Θεραπεία (Upledger), η οποία έχει κερδίσει έδαφος στην αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου. Πρόκειται για μια ήπια, μη φαρμακευτική θεραπεία που εστιάζει στην αντιμετώπιση της δυσλειτουργίας στο κεντρικό νευρικό σύστημα και στοχεύει στην αυτορρύθμιση του νευρικού συστήματος. Η συγκεκριμένη θεραπεία  φαίνεται βοηθά στη μυϊκή χαλάρωση, στη βελτίωση της αίσθησης ηρεμίας και στη ρύθμιση του αυτόνομου νευρικού συστήματος -παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν θετικά άτομα με ευαισθητοποιημένο νευρικό σύστημα. Αρκετοί ασθενείς αναφέρουν βελτίωση τόσο στον πόνο, όσο και στην ποιότητα ζωής όχι επειδή η τεχνική «διορθώνει» τους ιστούς, αλλά επειδή δημιουργεί συνθήκες ασφαλείας στο σώμα και μειώνει τα σήματα συναγερμού προς τον εγκέφαλο, ενώ παράλληλα μειώνεται και η αίσθηση κινδύνου που εκείνος αντιλαμβάνεται. Η βαθιά χαλάρωση, η αίσθηση ανακούφισης και η εξισορρόπηση του νευρικού συστήματος μεταφράζονται, συχνά, σε λιγότερο άγχος, καλύτερο ύπνο και μεγαλύτερη ανεκτικότητα στη δραστηριότητα. Έτσι, η Κρανιοϊερή Θεραπεία μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά σε μια σύγχρονη πολυδιάστατη προσέγγιση, βοηθώντας τον ασθενή να απομακρυνθεί από το νοητικό μοτίβο «φοβάμαι τον πόνο», και να ανακτήσει εμπιστοσύνη στο σώμα του.

Συμπεράσματα

Ο χρόνιος πόνος δεν αποτελεί μόνιμη καταδίκη. Όταν ο ασθενής κατανοήσει τον μηχανισμό που τον συντηρεί και ανακαλύψει ασφαλείς, ήπιες και λειτουργικές παρεμβάσεις που εξισορροπούν το νευρικό σύστημα, μπορεί να αρχίσει να απελευθερώνεται από τον φαύλο κύκλο που ενισχύει τον πόνο. Η ενημέρωση, η κίνηση, η αποφόρτιση του σώματος και θεραπείες όπως η Κρανιοϊερή Θεραπεία (Upledger) δημιουργούν το κατάλληλο περιβάλλον για μια πιο ήρεμη και πιο λειτουργική καθημερινότητα.

Πηγές

• Butler DS, Moseley GL. Explain Pain. Noigroup Publications; 2013.
  Moseley GL, Butler DS. Fifteen years of explaining pain: the past, present, and future. Journal of Pain. 2015.
• Nijs J, et al. Treatment of central sensitization in patients with chronic pain. Expert Opinion on Pharmacotherapy. 2014.
• Apkarian AV, Hashmi JA, Baliki MN. Pain and the brain: specificity and plasticity of the brain in clinical chronic pain. Neuron. 2011.
• Louw A, Zimney K, Puentedura EJ. The clinical application of pain neuroscience education. Physiotherapy Theory and Practice. 2016.
• Upledger JE, Vredevoogd JD. Craniosacral Therapy. Eastland Press; 1983. International Association for the Study of Pain (IASP).