Η συζήτηση για τα όρια τής θεραπευτικής ελπίδας παραμένει διαχρονικά ιδιαίτερα επίκαιρη.

Το ερώτημα αν η Κρανιοϊρή Θεραπεία δίνει ή όχι ψεύτικες ελπίδες στους ασθενείς, δεν αφορά μόνο την συγκεκριμένη, αλλά και κάθε θεραπευτική πράξη που κινείται πέρα από αυστηρά πρωτοκολλημένες ιατρικές παρεμβάσεις. Στην περίπτωση της Κρανιοϊερής Θεραπείας, η απάντηση συνδέεται άμεσα με τη φιλοσοφία τής μεθόδου και με τον τρόπο που αυτή εφαρμόζεται και επικοινωνείται.

Ο John E. Upledger, ιδρυτής τής μεθόδου, διατύπωσε ξεκάθαρα τη θέση του: "κάθε άνθρωπος εισέρχεται σε μια παθολογική διαδικασία με μοναδικό τρόπο και, συνεπώς, ανταποκρίνεται επίσης μοναδικά στη θεραπεία. Δύο άτομα με την ίδια διάγνωση μπορεί να παρουσιάσουν εντελώς διαφορετική πορεία εξέλιξης". Με δεδομένη αυτή την ατομική απόκλιση, ο Upledger υποστήριζε ότι είναι πάντοτε πιθανό να υπάρξουν θετικά αποτελέσματα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι πρέπει να καλλιεργούνται μη ρεαλιστικές προσδοκίες. Τόνιζε ότι ο θεραπευτής οφείλει να μην περιορίζει το τι είναι πιθανό να συμβεί, αλλά ταυτόχρονα να αποφεύγει απόλυτες υποσχέσεις. Ο ρόλος του είναι να εφαρμόζει την εργασία του ενισχύοντας τον αντισταθμιστικό μηχανισμό τού σώματος και να παρατηρεί πώς αυτό επηρεάζει την συμπτωματολογία τού ασθενή. Η ίδια η ανταπόκριση του σώματος αποτελεί τον οδηγό για τη συνέχεια της θεραπευτικής διαδικασίας. Η θέση αυτή διαφοροποιεί την «ελπίδα» από την «υπόσχεση». Ψεύτικη ελπίδα δίνεται όταν ο θεραπευτής εγγυάται ίαση, ή υποβαθμίζει τη σοβαρότητα μιας κατάστασης. Ρεαλιστική ελπίδα, αντίθετα, σημαίνει αναγνώριση της αβεβαιότητας, σαφή ενημέρωση για τα όρια της μεθόδου και συνεργασία με τη συμβατική ιατρική. Η Κρανιοϊερή Θεραπεία, όταν ασκείται υπεύθυνα, παρουσιάζεται ως συμπληρωματική προσέγγιση και όχι ως υποκατάστατο ιατρικής φροντίδας.

Η επιστημονική βιβλιογραφία αποτυπώνει μια μεικτή εικόνα. Η συστηματική ανασκόπηση των Jakel και von Hauenschild (2012) κατέδειξε ότι υπάρχουν ενδείξεις για πιθανά κλινικά οφέλη σε ορισμένες καταστάσεις, αλλά η μεθοδολογική ποιότητα αρκετών μελετών περιορίζει τη γενίκευση των συμπερασμάτων. Από την άλλη πλευρά, ο Ernst (2012) επισημαίνει ότι η θεωρητική βάση και ορισμένοι διαγνωστικοί ισχυρισμοί τής μεθόδου δεν υποστηρίζονται επαρκώς από ισχυρά εμπειρικά δεδομένα. Τα στοιχεία αυτά καθιστούν σαφές ότι απαιτείται περαιτέρω υψηλής ποιότητας έρευνα. Παράλληλα, δεν μπορεί να αγνοηθεί ο ρόλος των μη ειδικών θεραπευτικών παραγόντων. Η ποιότητα της σχέσης θεραπευτή-ασθενούς και η προσδοκία βελτίωσης επηρεάζουν μετρήσιμους νευροβιολογικούς μηχανισμούς, όπως έχει δείξει η έρευνα για το φαινόμενο placebo (Benedetti et al., 2005). Η ελπίδα, όταν βασίζεται σε ειλικρινή επικοινωνία και ρεαλιστικά δεδομένα, μπορεί να λειτουργήσει υποστηρικτικά στη συνολική εμπειρία τού ασθενούς, χωρίς να μετατρέπεται σε εξαπάτηση.

Συνεπώς, η απάντηση στο ερώτημα δεν είναι απόλυτη, αλλά εξαρτάται από τη στάση και την ηθική τοποθέτηση του θεραπευτή. Όταν η προσέγγιση είναι διαφανής, όταν τα όρια δηλώνονται καθαρά και όταν η πιθανότητα βελτίωσης παρουσιάζεται ως δυνατότητα και όχι ως βεβαιότητα, τότε δεν μιλάμε για ψεύτικες ελπίδες. Μιλάμε για μια υπεύθυνη προσφορά ελπίδας, εναρμονισμένη με την ανθρώπινη ικανότητα προσαρμογής και με τα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα.

Πηγές

• Benedetti, F., Mayberg, H. S., Wager, T. D., Stohler, C. S., & Zubieta, J. K. (2005). Neurobiological mechanisms of the placebo effect. The Journal of Neuroscience, 25(45), 10390–10402.
• Ernst, E. (2012). Craniosacral therapy: A systematic review of the clinical evidence. Focus on Alternative and Complementary Therapies, 17(4), 197–201.
• Jakel, A., & von Hauenschild, P. (2012). A systematic review to evaluate the clinical benefits of craniosacral therapy. Complementary Therapies in Medicine, 20(6), 456–465.