Αυχενική κεφαλαλγία/πονοκέφαλος χαρακτηρίζεται ο πόνος που έχει προέλευση από την αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης.

Ο πόνος ξεκινά από τον αυχένα και το πίσω μέρος του κεφαλιού και ακτινοβολεί προς τα εμπρός. Δεν πρέπει να συγχέεται με τις ημικρανίες και τις άλλες μορφές πονοκεφάλου, καθώς πρόκειται για δευτερογενή πόνο, πόνο δηλαδή που προέρχεται από μια υποκείμενη πάθηση. Οι ερευνητές Jayantilal Govind και Nikolai Bogduk (Faculty of Health, University of Newcastle, New South Wales, Australia) σχεδίασαν μια μελέτη «Sources of Cervicogenic Headache Among the Upper Cervical Synovial Joints», που επεδίωξε να αξιολογήσει τη χρησιμότητα των ελεγχόμενων διαγνωστικών μπλοκ (χρησιμοποιούνται για τη λήψη πληροφοριών σχετικά με τη πηγή του πόνου) σε ασθενείς με πιθανή αυχενική κεφαλαλγία, προσδιορίζοντας τη συχνότητα των πηγών του πόνου μεταξύ των ανώτερων και κατώτερων αρθρώσεων της αυχενική μοίρας της σπονδυλικής στήλης. Πραγματοποιήθηκαν 166 ελεγχόμενα διαγνωστικά μπλοκ  σε ασθενείς με κλινικά χαρακτηριστικά που οδηγούσαν σε διάγνωση πιθανής αυχενικής κεφαλαλγίας. Συλλέχθηκαν δεδομένα σχετικά με το πόσο συχνά μπορούσε να εντοπιστεί μια συγκεκριμένη πηγή πόνου και πόσο συχνά συγκεκριμένα διαγνωστικά μπλοκ απέδωσαν θετικά. 

Αποτελέσματα

Σε ασθενείς με αυχενική κεφαλαλγία τα διαγνωστικά μπλοκ κατόρθωσαν να προσδιορίσουν την πηγή του πόνου στο 75% των ασθενών. Πιο αναλυτικά στο 62% πηγή του πόνου ήταν η άρθρωση μεταξύ του δεύτερου και τρίτου αυχενικού σπονδύλου (Α2-Α3), ακολουθούμενη από τον Α1-Α2 με 7% και Α3-Α4 με 6%. Σε ασθενείς όπου ο πονοκέφαλος δεν ήταν το κυρίαρχο σύμπτωμα σε σύγκριση με τον πόνο στον αυχένα, τα διαγνωστικά μπλοκ προσδιόρισαν τη πηγή του πόνου στο 67%. Σε αυτή τη περίπτωση στο 42% η πηγή του πόνου ήταν Α2-Α3, ακολουθούμενο από τις κάτω αυχενικές αρθρώσεις στο 18% και την άρθρωση Α3-Α4 στο 7%.

Συμπεράσματα

Τα ελεγχόμενα διαγνωστικά μπλοκ είναι αποτελεσματικά στον καθορισμό της πηγής του πόνου στην πλειονότητα των ασθενών που παρουσιάζουν πιθανή κεφαλαλγία, με το επίπεδο Α2-Α3 να είναι η πιο συνηθισμένη πηγή. Οι διαγνωστικοί αλγόριθμοι θα πρέπει να ξεκινούν τις έρευνες από το επίπεδο Α2-Α3. Το δεύτερο και τρίτο βήμα στον αλγόριθμο εξαρτάται αν ο πονοκέφαλος είναι το κυρίαρχο σύμπτωμα ή όχι.

Πηγές

• Sources of Cervicogenic Headache Among the Upper Cervical Synovial Joints
• Jayantilal Govind, MB, ChB, MMed, Nikolai Bogduk, MD, PhD, Dsc
• Pain Medicine, pnaa469, https://doi.org/10.1093/pm/pnaa469