ΔΟΥΛΕΥΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟ “ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ” (1ο ΜΕΡΟΣ)

Υπάρχει μεγάλη ποικιλία λόγων και αιτίων που ωθούν τους ασθενείς να αναζητούν βοήθεια από τους επαγγελματίες της υγείας. Τις μεγαλύτερες προκλήσεις εμφανίζουν εκείνοι με χρόνια προβλήματα, κεντρική ευαισθητοποίηση και χρόνια εξάντληση. Η κλασσική ιατρική στηριζόμενη στο «Βιοϊατρικό μοντέλο» προσπαθεί να δώσει απαντήσεις στις προκλήσεις αυτών των ασθενών.

Σε ένα ζευγάρι που μαλώνει, η χειρότερη ερώτηση που μπορείς να απευθύνεις είναι: Ποιος άρχισε τον καυγά;

Για σύνθετα προβλήματα δεν υπάρχει μια μοναδική αιτία, υπάρχουν πολλοί επιβαρυντικοί παράγοντες. Δηλαδή υπάρχει «πολυπλοκότητα».

Το υποθετικό ερώτημα στο ζευγάρι που μαλώνει πρέπει να είναι: Ποια η μεταξύ σας σχέση;

Δηλαδή, η αναζήτηση της λύσης δεν πρέπει να εστιάζει στα άτομα, αλλά τη σχέση μεταξύ των ατόμων!

Αν αυτή τη στροφή στη σκέψη την μεταφέρουμε στη θεραπευτική προσέγγιση ασθενών με σύνθετα προβλήματα (πολυπλοκότητα), ο θεραπευτής δεν πρέπει να εστιάζει μόνο στους περιορισμούς, αλλά στη σχέση μεταξύ των περιορισμών!

Υπάρχει μεγάλη ποικιλία λόγων και αιτίων που ωθούν τους ασθενείς να αναζητούν βοήθεια από τους επαγγελματίες της υγείας. Τις μεγαλύτερες προκλήσεις εμφανίζουν εκείνοι με χρόνια προβλήματα, κεντρική ευαισθητοποίηση και χρόνια εξάντληση. Η κλασσική ιατρική στηριζόμενη στο «Βιοϊατρικό μοντέλο» προσπαθεί να δώσει απαντήσεις στις προκλήσεις αυτών των ασθενών.

Βιοϊατρικό Μοντέλο

biomedical

Ιστορικά, το Βιοϊατρικό μοντέλο παρουσιάζει μια υπεροχή σε σχέση με τα ανταγωνιστικά του μοντέλα. Πρόκειται για ένα επιστημονικό μοντέλο με τεράστια οφέλη, κυρίως λόγω της ικανότητάς του να στοιχειοθετεί γνώσεις μέσω της έρευνας και του αποτελέσματος. Στην Ιατρική όταν διακυβεύονται ανθρώπινες ζωές, το κόστος τού λάθους είναι τεράστιο. Όσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος, τόσο μεγαλύτερη είναι η ανάγκη για επιστημονική βεβαιότητα στην δράση.

Τα χαρακτηριστικά στοιχεία του Βιοϊατρικού μοντέλου είναι:

  • Βασίζεται στην επιστήμη
  • Θεωρεί ότι η ασθένεια αποτελεί στατιστική απόκλιση από το φυσιολογικό
  • Βασίζεται σε αναγωγικές διαδικασίες/εξηγήσεις
  • Έχει τεράστια πλεονεκτήματα όσον αφορά την απόκτηση γνώσης
  • Ευδοκιμεί με την κατανόηση αιτίου/αποτελέσματος
  • Φυσικά, είναι ο πολιτιστικός κανόνας στον οποίο οι περισσότεροι από εμάς (και οι ασθενείς μας) μεγάλωσαν

Στους ασθενείς που εμφανίζουν χρόνια προβλήματα, κεντρική ευαισθητοποίηση και χρόνια εξάντληση ταιριάζει αυτό το μοντέλο; Αν ναι, γιατί δεν δίνει πειστικές απαντήσεις στα προβλήματα τους; Μήπως ήρθε η ώρα να κάνουμε στροφή στη σκέψη μας και να προσεγγίσουμε τα προβλήματα των ασθενών με πολυπλοκότητα από άλλη οπτική γωνία, διαφορετική από εκείνη που αντιπροσωπεύει το Βιοϊατρικό μοντέλο;

Για να βρούμε πειστικές απαντήσεις στα ερωτήματα, επιβάλλεται να γνωρίσουμε την επιστήμη της πολυπλοκότητας.

Η επιστήμη της Πολυπλοκότητας

Ως «σύστημα» χαρακτηρίζεται ένα σύνολο στοιχείων που υπόκεινται σε αλληλεπιδράσεις (Ludwig von Bertanaffly). Ένα σύστημα εμφανίζει πολυπλοκότητα όταν έχει:

  • Ποικιλομορφία/ανομοιότητα
  • Αλληλεξάρτηση
  • Συνδεσιμότητα
  • Προσαρμοστικότητα
  • Όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά συνδέονται μεταξύ τους έτσι ώστε η μεταβολή τού ενός να μεταβάλλει το άλλο με τρόπο, όμως, που δεν μπορεί να προβλεφθεί!

– Θεωρία του Χάους

Μέχρι πρόσφατα, ο κόσμος γύρω μας έμοιαζε να αποτελείται από δυο τύπους φαινομένων: τα εντελώς προβλέψιμα και τα εντελώς τυχαία. Σήμερα οι επιστήμονες εστιάζουν σε ένα τρίτο τύπο: τα χαοτικά φαινόμενα. Δηλαδή τα φαινόμενα όπου μικρές, ή ασήμαντες μεταβολές μπορούν να έχουν τεράστιες επιπτώσεις.

– «Φαινόμενο της πεταλούδας»

edward-lorenz-butterfly-effect-theory

Ο όρος αυτός οφείλεται στον Edward Lorenz και χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει αυτό που οι μαθηματικοί αποκαλούν «ευαίσθητη εξάρτηση από τις αρχικές συνθήκες». Δηλαδή, ο τρόπος με τον οποίο μη γραμμικά φαινόμενα μπορούν να επηρεαστούν ακόμη και από απειροελάχιστα γεγονότα. Έτσι, θεωρητικά τουλάχιστον, το τίναγμα των φτερών μιας πεταλούδας στην Βραζιλία θα μπορούσε να προκαλέσει ανεμοστρόβιλο στο Τέξας. Κάπως έτσι γεννήθηκε ο όρος «φαινόμενο της πεταλούδας», το εκλαϊκευμένο όνομα ενός χαρακτηριστικού που αποτελεί τη βάση μιας νέας επιστήμης, της «πολυπλοκότητας». Η πολυπλοκότητα είναι μια υπερ-επιστήμη αφού αγκαλιάζει τα μαθηματικά, τις φυσικές επιστήμες, τις ιατρικές, οικονομικές, αλλά και κοινωνικές επιστήμες –φυσική, χημεία, βιολογία, μετεωρολογία, ιατρική, οικονομικά και κοινωνιολογία. Η «υπερευαίσθητη εξάρτηση από τις αρχικές συνθήκες», έχει ως συνέπεια την τυχαιότητα των μεταβολών, δηλαδή δεν ξέρουμε προς ποια κατεύθυνση θα το επηρεάσει.

«Χαοτική ιστορία»

James A YorkeΤο «φαινόμενο του χάους» τονίζει την ύπαρξη θεμελιωδών ορίων σε αυτά που μπορούμε να γνωρίζουμε και σε αυτά που μπορούμε να προβλέψουμε για τον κόσμο γύρω μας. Τα μη γραμμικά φαινόμενα (φαινόμενα όπου μικρές μεταβολές έχουν κάθε άλλο παρά αναμενόμενες συνέπειες) μπορούν να υπακούν σε πολύ απλούς νόμους και, παρ' όλα αυτά, να προκαλούν πολύπλοκη συμπεριφορά, η οποία μοιάζει -επιφανειακά τουλάχιστον- εντελώς τυχαία. Το σημαντικό είναι ότι εδώ δεν πρόκειται για πραγματική τυχαιότητα. Μάλλον πρόκειται γι' αυτό που ο διακεκριμένος Αμερικανός μαθηματικός James A. York, το 1975, ονόμασε «χάος». Μια ενδιάμεση κατάσταση ανάμεσα στην απόλυτη τάξη και στην αυθεντική τυχαιότητα. Το να αποφασίσουμε πότε η τυχαιότητα είναι στη πραγματικότητα χάος είναι μια πρόκληση.

Σε ένα πραγματικό τυχαίο φαινόμενο -όπως η ρίψη ενός ζαριού- δεν υπάρχει καμία σύνδεση μεταξύ των συμβάντων. Για παράδειγμα, αν εμφανιστεί το πέντε σε τρεις συνεχόμενες ρίψεις, δεν είναι λιγότερο ή περισσότερο πιθανό να εμφανιστεί και στην επόμενη. Χωρίς να συνδέει κάποια μνήμη το παρελθόν με το μέλλον, δεν υπάρχει τρόπος να προβλέψεις τι θα συμβεί στη συνέχεια. Στο άλλο άκρο, στην απόλυτη τάξη, βρίσκονται τα συστήματα που παρουσιάζουν επαναληπτικότητα, όπως τα αξιόπιστα ρολόγια από κρυστάλλους χαλαζία, για τα οποία μπορείς να προβλέψεις τι θα κάνουν στο μακρινό μέλλον.

Αντίθετα, στα χαοτικά φαινόμενα όπως ο καιρός, υπάρχουν συνδέσεις ανάμεσα στο παρελθόν και το μέλλον, οι οποίες όμως είναι απίστευτα σύνθετες και μη γραμμικές. Ως αποτέλεσμα, αν γνωρίζουμε τις συνθήκες του σημερινού καιρού, αυτό μας βοηθά να προβλέψουμε εκείνα που θα συμβούν στο άμεσο μέλλον· αλλά για ολοένα πιο μακρινές προγνώσεις, τα στοιχεία του τώρα γίνονται σταδιακά όλο και πιο άχρηστα. Αυτό συμβαίνει γιατί το φαινόμενο της πεταλούδας μεγεθύνει και τις πιο μικρές ανακρίβειες στα αρχικά δεδομένα, μέχρι που ακυρώνει κάθε πρόβλεψη.

«Πρότυπα/patterns»

william dittoΟ William Ditto, διακεκριμένος φυσικός και πρύτανης της Σχολής Φυσικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Χαβάης, στην ερώτηση: «Ποιες είναι οι κυριότερες γνώσεις που προέκυψαν για το χάος;», απάντησε: «Πρώτον, ότι η μη γραμμικότητα και το χάος αποτελούν τον κανόνα και όχι την εξαίρεση· και δεύτερον, ότι στα περισσότερα συστήματα η χαοτική συμπεριφορά περιέχει έναν σχεδόν άπειρο αριθμό προτύπων. Παρόλο που τέτοια πρότυπα είναι καταστροφικά όταν βγαίνουν εκτός ελέγχου, τον περισσότερο καιρό η γοητευτική πολυπλοκότητα της φύσης -που εκτείνεται από τις οικονομικές διακυμάνσεις μέχρι τα ηλεκτρικά πρότυπα στη λειτουργία του εγκεφάλου- προκύπτει από έναν άπειρο αριθμό χαοτικών επαναλαμβανόμενων προτύπων». Αυτό το φαινόμενο, στα μαθηματικά της πολυπλοκότητας, λέγεται «αυτοομοιότητα υπό αλλαγή κλίμακος».

fractal

Η αυτοομοιότητα υποδεικνύει την ιδιότητα του συστήματος να εμπεριέχει μια μικρογραφία του εαυτού του σε οποιοδήποτε επίπεδο βάθους το εξετάσουμε. Έτσι, σε διάφορες κλίμακες παρατήρησης βλέπουμε να ξεδιπλώνεται μπροστά μας το ίδιο το αρχικό αντικείμενο (επαναληπτική διαδικασία). Με τον διεθνή όρο φράκταλ (fractal, ελλ. Μορφόκλασμα, ή μορφοκλασματικό σύνολο) στα Μαθηματικά, τη Φυσική, αλλά και σε πολλές επιστήμες, ονομάζεται ένα γεωμετρικό σχήμα που επαναλαμβάνεται αυτούσιο σε άπειρο βαθμό μεγέθυνσης, κι έτσι συχνά αναφέρεται ως "απείρως περίπλοκο".

Η επαναληπτική διαδικασία είναι εκείνη κατά την οποία από ένα αρχικό γεωμετρικό σχήμα δημιουργούνται απόγονοι και στη συνέχεια οι συγκεκριμένοι απόγονοι γίνονται πρόγονοι για τους επόμενους απογόνους. Το φαινόμενο λέγεται «ανάδραση». Το αρχικό στοιχείο κάθε επαναληπτικής διαδικασίας λέγεται «σπόρος».

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος είναι ένα παράδειγμα φρακτάλ. Οι «βραχώδεις» αυτό-όμοιες αναδιπλώσεις του, παράγονται από τα γενετικά προγράμματα που συνδέονται με τη χαοτική αυτό-οργανωμένη κίνηση, όταν οι νευρώνες διαμορφώνουν τη θέση τους μέσα στο κρανίο του εμβρύου. Η θεωρία τού χάους ερμηνεύει πώς ακόμη και οι γενετικά πανομοιότυποι δίδυμοι δεν έχουν τις ίδιες αναδιπλώσεις στους νευρώνες του εγκεφάλου τους.

Brain fractal

Ο κάθε εγκέφαλος είναι ένα μοναδικό, ξεχωριστό φρακτάλ.

Η αυτοομοιότητα συνεισφέρει στην οικονομία της πολυπλοκότητας, δηλαδή ό,τι κάνει το κάνει με τον οικονομικότερο δυνατό τρόπο. Όσο πιο πολύπλοκη είναι η δομή του κυκλοφορικού συστήματος ενός ζωντανού οργανισμού, τόσο καλύτερα μπορεί να διακινεί τα αναγκαία για τη ζωή του θρεπτικά συστατικά.

Όλη η πολυπλοκότητα προκύπτει από μερικές απλές οδηγίες, μερικές γραμμές κώδικα. Για παράδειγμα, οι οδηγίες για να αναπτύξει το έμβρυο το πολύπλοκο σύστημα των πνευμόνων του, ενδέχεται να περιλαμβάνονται με τη μορφή ενός μικρού αριθμού εντολών στα γονίδια που κληρονομεί από τους γονείς του.

Η επιστήμη της πολυπλοκότητας στην ασθένεια

Ο κόσμος γύρω μας γίνεται όλο και πιο περίπλοκος. Η απίστευτη εξέλιξη της τεχνολογίας, των επικοινωνιών, των μετακινήσεων και της πληροφόρησης μας εκθέτουν σε ένα απίστευτα περίπλοκο περιβάλλον, το οποίο εξελίσσεται και αλλάζει γρηγορότερα από ό,τι μπορούμε να αφομοιώσουμε. Σε κάθε περίπτωση, όμως, είμαστε υποχρεωμένοι να εξελιχτούμε!

Μέχρι τώρα η προσαρμογή ήταν μια αργή διαδικασία. Όταν ένα σύστημα ετίθετο κάτω από επιβάρυνση είχε είτε την ικανότητα να προσαρμοστεί και να επιβιώσει, είτε όχι. Τι συμβαίνει, όμως, όταν χρειάζεται να προσαρμοστεί σε έναν κόσμο που συνεχώς αλλάζει με μεγάλη ταχύτητα;

sallyΑν μεταφέρουμε αυτόν τον προβληματισμό σε επίπεδο οργανισμού, είναι γνωστό πως προσαρμοζόμαστε σε κάθε μεταβαλλόμενο συνδυασμό βιοχημικών, βιομηχανικών και ψυχοκοινωνικών επιβαρυντικών παραγόντων, που περιγράφουμε κατά περίπτωση ως "βάρος", "πίεση" ή "άγχος". Από την διάρκεια, την ένταση, τις απαιτήσεις, την επιμονή, ή τα διαλείμματα των επιβαρυντικών παραγόντων, αλλά και από την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών αντίδρασης εξαρτάται η τελική επίδραση στην υγεία και την λειτουργικότητα τόσο σε τμηματικό επίπεδο, όσο και γενικά στον οργανισμό. Αυτός ο μηχανισμός περιγράφτηκε θαυμάσια στις δεκαετίες του '40 και '50 από τον Hans Selye.

Οι ασθενείς προσέρχονται σε εμάς αναζητώντας λύσεις σε προκλήσεις που αφορούν: στρες, δυσκολίες στον ύπνο, προβλήματα πέψης, μυϊκό σπασμό, συναισθηματικές δυσκολίες, επώδυνα σύνδρομα, διαταραχές του ανοσοποιητικού, περιβαλλοντικές ευαισθησίες, σεξουαλικές διαταραχές, δυσλειτουργία στο Κεντρικό Νευρικό Σύστημα κ.ά. Σε πολλές περιπτώσεις, οι ασθενείς εμφανίζουν πολλαπλά προβλήματα που φαίνονται να μην έχουν λογική επιστημονική σύνδεση μεταξύ τους, εκτός από το γεγονός πως υποδεικνύουν ένα σύστημα που έχει χάσει την ικανότητα προσαρμογής, ή -αν προτιμάτε- βρίσκεται στο στάδιο της προσαρμοστικής εξάντλησης. Οι ασθενείς, μάλιστα, ζητούν λύση στα προβλήματα τους εδώ και τώρα! Δυσκολεύονται να αντιληφθούν ότι η φύση των προβλημάτων τους κάνει την θεραπευτική διαδικασία «μαραθώνιο» και όχι «αγώνα ταχύτητας»!

Αυτή η επιθυμία/αντίδραση είναι κατανοητή. Σκεφτείτε μια στιγμή της ζωής σας όπου το στρες σάς έχει κατακυριεύσει. Πιθανόν να είχατε δυσκολία να είστε ο εαυτό σας, ή ο καλύτερος εαυτός σας. Στη πραγματικότητα δεν θα είχατε τα φυσιολογικά αποθέματα (πηγές ενέργειας) να είστε ευγενικός, καλός, ή επικοινωνιακός. Σε αυτή ακριβώς τη φάση κάθε επιπρόσθετος στρεσογόνος παράγοντας μπορεί να σας καταβάλλει.

Απαιτείται, λοιπόν, ένα διαφορετικό μοντέλο, που να λαμβάνει υπόψη του την πολυπλοκότητα της ασθένειας· να μην στηρίζεται, δηλαδή, στην αναγωγιμότητα και την αναζήτηση του αιτίου/αποτελέσματος, για να μπορέσει να δώσει πειστικές απαντήσεις στις προκλήσεις αυτών των ασθενών!

Βιοψυχοκοινωνικό Μοντέλο

george-l-engelΤο 1977, ο ψυχίατρος George L. Engel αμφισβήτησε ριζικά το Βιοϊατρικό μοντέλο, εισάγοντας το Βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο υγείας/ευεξίας και ασθένειας. Το Βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο έχει μια τεράστια απόκλιση από το Βιοϊατρικό μοντέλο, αναγνωρίζοντας τη σπουδαιότητα της κοινωνιολογίας και της ψυχολογίας του ασθενούς στην υγεία και την ασθένεια. Ακριβώς λόγω της ενσωμάτωσης στο μοντέλο αυτό στοιχείων μη βιολογικών, αποτέλεσε μια σημαντική εξέλιξη ώστε να γίνουν αντιληπτές και να αποκτήσουν τη δική τους ορολογία θεραπευτικές προσεγγίσεις εστιασμένες στο πνεύμα/σώμα (mind/body), όπως για παράδειγμα η Κρανιοϊερή Θεραπεία (craniosacral therapy) του Dr John Upledger.

 Το Βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο έχει τις ακόλουθες ιδιότητες:

500-biopsychosocial-model

  • Αναγνωρίζει τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ των σωματικών, πνευματικών, συναισθηματικών και κοινωνικών πτυχών του ατόμου
  • Αναγνωρίζει την ιδέα της πολυπλοκότητας, της ανάδυσης και της μη αναγωγιμότητας
  • Αναγνωρίζει τις εμπειρίες του ίδιου του ασθενούς

Το Βιοψυχοκοινωνικό μοντέλο δεν προορίζεται να είναι μια απόκλιση από την επιστήμη, αλλά μια έκκληση για την επέκταση της επιστημονικής κατανόησης, ώστε να συμβάλλει στην σφαιρική αντιμετώπιση των προκλήσεων ενός ασθενή που βρίσκεται σε προσαρμοστική εξάντληση, ή χρόνια εξάντληση.

Η θεωρία των συστημάτων, της πολυπλοκότητας και η θεωρία του χάους είναι αναδυόμενοι επιστημονικοί κλάδοι, οι οποίοι περιγράφουν τον κόσμο με τρόπους που προάγουν ένα βιοψυχοκοινωνικό πλαίσιο!

Τελευταία άρθρα

  • ΧΕΙΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ, ΟΡΜΟΝΕΣ & ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗ

    ΧΕΙΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑ, ΟΡΜΟΝΕΣ & ΟΜΟΙΟΣΤΑΣΗ

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Σκέψεις

    Τα τελευταία χρόνια, λόγω των αυξανόμενων ενδείξεων για την αποτελεσματικότητα της στη μείωση του πόνου, της αναπηρίας, την αποφυγή της φοβίας και της pipetting potential cure for brain disordersκαταστροφολογίας (αντίληψης ότι θα συμβεί το χειρότερο εξαιτίας του πόνου), υπάρχει αυξημένο ενδιαφέρον για την εκπαίδευση στη Νευροεπιστήμη του Πόνου (Pain Neuroscience Education - PNE). Διδάσκει τους ασθενείς, ιδιαίτερα εκείνους με χρόνιο πόνο, την βιολογία και τη φυσιολογία της εμπειρίας του πόνου, συμπεριλαμβανομένων διεργασιών όπως η κεντρική ευαισθητοποίηση, η περιφερική ευαισθητοποίηση, η αλλοδυνία και η νευροπλαστικότητα.

    Με πρώτη ματιά, αυτό το νευροβιολογικό μοντέλο δεν συμβαδίζει με το παραδοσιακό Βιοϊατρικό μοντέλο που χρησιμοποιούμε στην Χειροθεραπεία (Manual Therapy). Παραδοσιακά το Βιοϊατρικό μοντέλο εστιάζει στην ανατομία, την παθολογοανατομία και την εμβιομηχανική. Η αποτελεσματικότητα του όμως είναι περιορισμένη, κυρίως λόγω της αδυναμίας του να βοηθήσει τους ασθενείς να αντιληφθούν τι τους συμβαίνει, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις χρόνιου πόνου, ώστε να αποφύγουν τη φοβία και την καταστροφολογία.

    Αυτή η αντίθεση μεταξύ της Χειροθεραπείας και της Νευροεπιστήμης του Πόνου, έχει φαινομενικά πολώσει τους οπαδούς της καθεμιάς προσέγγισης, με την μία να αντιλαμβάνεται την προσέγγιση ως προσέγγιση με χειρισμούς “hands-on” και την άλλη ως προσέγγιση χωρίς χειρισμούς “hands-off’. Αυτή η αντίληψη είναι τελείως λανθασμένη. Η ενδεδειγμένη αντίληψη περιλαμβάνει τη σύνθεση των δυο.  

    Δεν είναι όλα τα αγγίγματα το ίδιο

    manual therapy head s01Ο πρωταρχικός τρόπος για να αντιληφθούμε το σώμα μας στο περιβάλλον είναι μέσω της αίσθησης της αφής, αρχής γενομένης από το άγγιγμα της μαμάς και του μωρού. Οι Χειροθεραπευτές έχουν το προνόμιο να είναι σε θέση να βοηθήσουν τους ανθρώπους μέσω της αφής. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Boehme και τους συναδέλφους του, ορισμένες μορφές αφής μπορεί να έχουν πιο ισχυρό αντίκτυπο από άλλες (1). Σύμφωνα με αυτή τη μελέτη, επειδή ο εγκέφαλος προσπαθεί να προβλέψει τις αισθητηριακές συνέπειες κάθε πράξης, αποδίδει λιγότερη σημασία στο αυτό-άγγιγμα αφού τα ερεθίσματα αυτά είναι αναμενόμενα. Δηλαδή, ο εγκέφαλος δίνει μεγαλύτερη προσοχή στο άγγιγμα από κάποιον άλλο (πρωτότυπο ερέθισμα – novel stimuli)αφού δεν είναι σε θέση να προβλέψει το αποτέλεσμα. Αν προχωρήσουμε ένα βήμα παραπέρα, μπορούμε να ισχυριστούμε ότι το νέο άγγιγμα κατά τη διάρκεια μιας θεραπευτικής συνεδρίας, με τον ασθενή ενεργά εμπλεκόμενο, ενισχύει την αισθητική επιρροή, που οδηγεί σε αυξημένη διέγερση του νευρικού συστήματος και μεγαλύτερο θεραπευτικό αντίκτυπο.

    Ενίσχυση της Ομοιόστασης

    Η ομοιόσταση αναφέρεται στην ικανότητα του σώματος να διατηρεί ένα σταθερό εσωτερικό περιβάλλον μέσω της ρύθμισης των ορμονών, της θερμοκρασίας του σώματος, της οξύτητας-αλκαλικότητας (pH), της αρτηριακής πίεσης και των επιπέδων ορισμένων θρεπτικών συστατικών, με στόχο να διατηρούνται οι ιστοί μας οξυγονωμένοι και τα κύτταρα μας με καλή θρέψη. Για να διατηρήσουμε αυτή τη σταθερή κατάσταση, το σώμα μας εκκρίνει ορμόνες όπως η αδρεναλίνη και η κορτιζόλη. Η αδρεναλίνη αυξάνει τον καρδιακό ρυθμό, την αρτηριακή πίεση και τα αποθέματα ενέργειας. Η κορτιζόλη αυξάνει τη γλυκόζη στην κυκλοφορία του αίματος και έχει πολλές ευεργετικές επιδράσεις στο ανοσοποιητικό σύστημα και μεταξύ άλλων οργάνων στον εγκέφαλο. Η κορτιζόλη δεν έχει καλή φήμη, αλλά σε καταστάσεις «μάχης-φυγής», η κορτιζόλη μετριάζει τις αντιδράσεις του ανοσοποιητικού συστήματος, καταστέλλει το πεπτικό σύστημα, ενώ ταυτόχρονα επικοινωνεί με περιοχές του εγκεφάλου που ελέγχουν τη γνωστική λειτουργία, τη διάθεση, τα κίνητρα και τον φόβο.

    Οι βιοχημικοί μεσολαβητές όπως η κορτιζόλη και η αδρεναλίνη μας βοηθούν να προσαρμοστούμε, αρκεί να είναι ενεργοποιημένοι, όταν τους χρειαζόμαστε, με ισορροπημένο τρόπο και μετά να απενεργοποιούνται όταν τελειώσει η πρόκληση. Όταν αυτό δεν συμβαίνει, αυτές οι «ορμόνες του στρες» μπορούν να προκαλέσουν δυσμενείς αλλαγές στον εγκέφαλο και το σώμα, π.χ. υψηλή ή χαμηλή αρτηριακή πίεση, συσσώρευση κοιλιακού λίπους κ.λπ. Όταν υπάρχει ανισορροπία στους βιοχημικούς μεσολαβητές,  τότε χρησιμοποιούμε τον όρο αλλοστατικό φορτίο. Αν αυτό συνεχιστεί τότε έχουμε αλλοστατική υπερφόρτωση, όπως συμβαίνει στο τοξικό στρες.

    Πως η Χειροθεραπεία μειώνει την αλλοστατική υπερφόρτωση μέσω των ορμονών;

    Καθώς η νευροχημική ισορροπία που έχουν εξελιχθεί εδώ και χιλιετίες διαταράσσεται από τη σημερινή σύγχρονη ζωή, οι άνθρωποι γίνονται πιο επιρρεπείς στην κατάθλιψη, το άγχος και τον πόνο.

    Το ακρωνύμιο DOSE (Ντοπαμίνη, Οκυτωκίνη, Σεροτονίνη και Ενδορφίνες) χρησιμοποιείται για να περιγράψει την ορμονική τετράδα που είναι υπεύθυνη για να νιώθουμε καλά, και παρόλο που υπάρχουν πολλοί τρόποι για να διεγείρουμε την έκκρισή τους, θα επικεντρωθούμε σε αυτούς που μπορούμε να πετύχουμε με τα χέρια μας.

    pexels andreaΣτους ασθενείς αρέσει να θέτουν και να επιτυγχάνουν θεραπευτικούς στόχους, όπως την ελευθερία στη κίνηση, στη βελτίωση της στάσης και την ενίσχυση της απόδοσης με λιγότερο πόνο. Μπορούμε να εκμεταλλευτούμε την κατανόηση μας όσο αφορά τη δράση της ντοπαμίνης -την ορμόνη της ευτυχίας- για να τους ενισχύσουμε αυτή την επιθυμία. Αρχικά βάζουμε μικρούς ρεαλιστικούς θεραπευτικούς στόχους, ώστε ο εγκέφαλος του ασθενή να «γιορτάζει» κάθε φορά που επιτυγχάνει τον στόχο του και στη συνέχεια προχωράμε στον επόμενο. Η ορμόνη της ανταμοιβής και της ευχαρίστησης θα του δώσει ώθηση πριν καν ξεκινήσει η συνεδρία της Χειροθεραπείας.

    Το φιλικό, ασφαλές και ταυτιζόμενο συναισθηματικά περιβάλλον, ενισχύει τη δημιουργία κοινωνικών δεσμών που ενεργοποιεί τη ροή της ωκυτοκίνης στον ασθενή. Οι ερευνητές έχουν διαπιστώσει ότι η διαπροσωπική αφή όχι μόνο διεγείρει την απελευθέρωση της οκυτωκίνης, αλλά μειώνει επίσης το καρδιαγγειακό στρες και ενισχύει την ανοσολογική λειτουργία (2).

    Ο πιο αποτελεσματικός και φυσικός τρόπος για την ενίσχυση της έκκρισης σεροτονίνης είναι μέσω της άσκησης, της βιοκοινωνικής σύνδεσης και της αποτελεσματικής Χειροθεραπείας. Μην εκπλαγείτε αν ο ασθενής σας κοιμηθεί στο εξεταστικό τραπέζι κατά τη διάρκεια των χειρισμών, καθώς η έκκριση σεροτονίνης είναι ένα βασικό συστατικό του ύπνου. Παράλληλα με την Χειροθεραπεία, για την έκκριση σεροτονίνης ρόλο παίζει ο σεβασμός και προσοχή που δίνεται στον ασθενή από την πρώτη επαφή.

    Οι ενδορφίνες απελευθερώνονται από το νευρικό σύστημα ως απάντηση σε αγχωτικές καταστάσεις, απειλή ή πόνο. Προσωρινά αντιμετωπίζουν τον πόνο με τον ίδιο τρόπο όπως η φαρμακευτική αγωγή (π.χ. μορφίνη, κωδεΐνη). Σε συνδυασμό με τη σεροτονίνη βοηθούν την ανακούφιση του άγχους και της κατάθλιψης. Σύμφωνα με τους ερευνητές η αργή, παρατεταμένη εν τω βάθει εργασία στους ιστούς διεγείρει την απελευθέρωση ενδορφινών ανακουφίζοντας τον πόνο. Σε βάθος χρόνου, με την πρόοδο των συνεδριών αυξάνεται η εμπιστοσύνη στη θεραπευτική παρέμβαση.   

    Συμπεράσματα

    Το σώμα μας περιλαμβάνει ένα περίπλοκο ορμονικό σύστημα που εργάζεται για την επιβίωση μας. Ανταμείβει τις ευεργετικές δράσεις απελευθερώνοντας καλές χημικές ουσίες στο σώμα, ενισχύοντας επιπλέον την επιθυμία για περισσότερες. Καθώς ο θεραπευτικός στόχος μας είναι η ισορροπία, η χαλάρωση και η επούλωση μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις τεχνικές μας για να δώσουμε ώθηση σε αυτές τις βασικές ορμόνες της ευτυχίας, ενισχύοντας παράλληλα την εκπαίδευση των ασθενών στη νευροεπιστήμη του πόνου.

    Πηγές

    1. Boehme R, Hauser S, Gerling G, Heilig M, and Olausson H, Distinction of self produced touch and social touch at cortical and spinal cord levels PNAS (2019) 116 (6) 2290-2299; published ahead of print.
    2. Gutkowska, J., Jankowski, M., & Antunes-Rodrigues, J. (2014). The role of oxytocin in cardiovascular regulation. Brazilian Journal of Medical and Biological Research.
    3. Vigotsky, A., & Bruhns, R. (2015) The role of descending modulation in manual therapy and its analgesic implications: a narrative review. Pain Research and Treatment.
  • Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΣΤΗΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ

    Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΑΡΘΡΩΣΗΣ ΤΟΥ ΙΣΧΙΟΥ ΣΤΗΝ ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Οσφυαλγία

    Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που έρχεται στο μυαλό σας όταν κάποιος διαμαρτύρεται για πόνο στη μέση; Μπορεί να είναι μυϊκός σπασμός, εμπλοκή νευρικής ρίζας, αρθρίτιδα ή πρόβλημα στον μεσοσπονδύλιο δίσκο. Σπάνια συνδέουμε την άρθρωση του ισχίου (μηροκοτυλιαία άρθρωση) με τον πόνο στη μέση, παρόλο που σε αρκετές μελέτες έχει βρεθεί ισχυρή συσχέτιση μεταξύ της μειωμένης λειτουργικότητας της άρθρωσης του ισχίου και της παθολογίας στη σπονδυλική στήλη (1).

  • ΧΡΟΝΙΟΣ ΠΟΝΟΣ - ΚΡΑΝΙΟΪΕΡΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

    ΧΡΟΝΙΟΣ ΠΟΝΟΣ - ΚΡΑΝΙΟΪΕΡΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Χρόνιος Πόνος - Ινομυαλγία

    Η Κρανιοϊερή Θεραπεία είναι μια ήπια Χειροθεραπεία, που επιδρά μέσω του συστήματος της περιτονίας αξιοποιώντας τη δυνατότητας του σώματος για αυτοθεραπεία. Έχει τη ρίζα της στην Κρανιακή Οστεοπαθητική, ενώ εμπνευστής της ήταν ο Αμερικανός Οστεοπαθητικός Dr John Upledger,Do. Το Διεθνές Ινστιτούτο Upledger (The Upledger Institute International), ευθυγραμμιζόμενο με τις νέες επιστημονικές έρευνες, συνεχώς εξελίσσει τα πρωτόκολλα και τη θεώρηση της Κρανιοϊερής θεραπείας, εστιάζοντας στην ασφάλεια, στην αξιολόγηση και στην θεραπευτική επίδραση.

  • ΛΕΜΦΙΚΗ ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ (MLD) ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΛΕΜΦΟΙΔΗΜΑΤΟΣ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

    ΛΕΜΦΙΚΗ ΠΑΡΟΧΕΤΕΥΣΗ (MLD) ΓΙΑ ΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΛΕΜΦΟΙΔΗΜΑΤΟΣ: ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Λεμφοίδημα

    Η λεμφική παροχέτευση (Manual Lymphatic Drainage – MLD), είναι ευρέως αποδεκτή ως συντηρητική θεραπεία για το λεμφοίδημα. Οι ερευνητές με αυτή τη συστηματική ανασκόπηση στόχευσαν να αξιολογήσουν την αποτελεσματικότητα της σε ασθενείς ευρισκόμενους σε ομάδα υψηλού κινδύνου να εμφανίσουν λεμφοίδημα ή ζουν με αυτό.

  • ΚΟΚΚΥΓΟΔΥΝΙΑ - Αποτελεσματικότητα των διαθέσιμων θεραπειών (ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ)

    ΚΟΚΚΥΓΟΔΥΝΙΑ - Αποτελεσματικότητα των διαθέσιμων θεραπειών (ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ)

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Οσφυαλγία

    Ο όρος κοκκυγοδυνία περιγράφει τον πόνο στον κόκκυγα, ή γύρω απ’ αυτόν, κυρίως κατά το κάθισμα. Η κατάσταση της κοκκυγοδυνίας αναφέρθηκε για πρώτη φορά το 1600, αλλά ως όρος χρησιμοποιήθηκε από τον Simpson, το 1859.

  • ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΑΥΧΕΝΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑΣ (ΕΡΕΥΝΑ)

    ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ ΑΥΧΕΝΙΚΗΣ ΚΕΦΑΛΑΛΓΙΑΣ (ΕΡΕΥΝΑ)

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Αυχενικό Σύνδρομο

    Αυχενική κεφαλαλγία/πονοκέφαλος χαρακτηρίζεται ο πόνος που έχει προέλευση από την αυχενική μοίρα της σπονδυλικής στήλης. Ο πόνος ξεκινά από τον αυχένα και το πίσω μέρος του κεφαλιού και ακτινοβολεί προς τα εμπρός. Δεν πρέπει να συγχέεται με τις ημικρανίες και τις άλλες μορφές πονοκεφάλου, καθώς πρόκειται για δευτερογενή πόνο, πόνο δηλαδή που προέρχεται από μια υποκείμενη πάθηση.  

  • Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ - ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

    Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΚΕΦΑΛΗΣ ΣΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ - ΜΙΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΗ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Σκέψεις

    Το κεφάλι είναι σημαντικό στοιχείο της βιοκινητικής αλυσίδας. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, πρέπει να βρίσκεται κατά μήκος της μέσης γραμμής τού σώματος. Εξαιτίας της θέσης του, αλλά και του γεγονότος ότι αποτελεί περίπου του 6% του συνολικού βάρους του σώματος, πολλοί συγγραφείς πιστεύουν ότι έχει σημαντικό αντίκτυπο στην λειτουργία του.

  • ΔΥΣΚΑΜΠΤΟΣ ΑΥΧΕΝΑΣ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟΝ ΠΟΝΟ

    ΔΥΣΚΑΜΠΤΟΣ ΑΥΧΕΝΑΣ: ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΣΤΟΝ ΠΟΝΟ

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Αυχενικό Σύνδρομο

    Ένα συνηθισμένο σύμπτωμα για το οποίο συχνά οι ασθενείς παραπονούνται και αναζητούν βοήθεια είναι ο «δύσκαμπτος αυχένας». Αυτός ο άτυπος όρος μπορεί να αναφέρεται σε συμπτώματα που κυμαίνονται από την γενική δυσκαμψία της αυχενικής μοίρας τής σπονδυλικής στήλης, έως την ακινητοποίηση και τον οξύ πόνο, ή  μπορεί να αναφέρεται σε πόνο που ακτινοβολεί στο άνω άκρο και περιορίζει την ικανότητα στροφής τού κεφαλιού σε μια ή περισσότερες κατευθύνσεις.

  • Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥ ΔΙΣΚΟΥ

    Ο ΡΟΛΟΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΣΠΟΝΔΥΛΙΟΥ ΔΙΣΚΟΥ

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Σκέψεις

    Ο μεσοσπονδύλιος δίσκος είναι ένας  πεπλατυσμένος δίσκος, που βρίσκεται ανάμεσα στα σώματα των σπονδύλων. Αποτελείται από τον πηκτοειδή πυρήνα στο κέντρο του ως το ζελατινοειδές και εύπλαστο μέρος και τον ινώδη δακτύλιο που τον περιβάλει συγκρατώντας τον στην θέση του, είναι το πιο σκληρό και ινώδες  μέρος. 

  • ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ: ΤΙ ΠΡΟΣΔΟΚΟΥΝ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΙ ΕΙΚΑΖΟΥΝ ΟΙ ΙΑΤΡΟΙ (ΕΡΕΥΝΑ)

    ΟΣΦΥΑΛΓΙΑ: ΤΙ ΠΡΟΣΔΟΚΟΥΝ ΟΙ ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΚΑΙ ΤΙ ΕΙΚΑΖΟΥΝ ΟΙ ΙΑΤΡΟΙ (ΕΡΕΥΝΑ)

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Σκέψεις

    Ο πόνος στην μέση είναι ένα πρόβλημα που αφορά πάρα πολλούς ανθρώπους και δεν παύει ποτέ να είναι επίκαιρο. Σύμφωνα με το National Center for Health Statistics (U.S.A.), περίπου ένας στους τέσσερεις ενήλικες αναφέρει ότι τον προηγούμενο μήνα είχε κρίση πόνου στη μέση που διήρκησε τουλάχιστον μια ημέρα, ενώ το 25% των ενηλίκων που ερωτήθηκαν ανάφεραν ότι τους προηγούμενους τρεις μήνες είχαν παρουσιάσει πόνο στη μέση.



    • ΑΛΚΙΜΑΧΟΥ 3-5/116 34/ΑΘΗΝΑ
    • 210 7220562
    • Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

    ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ

    Συνδεθείτε με τα κοινωνικά μας δίκτυα "Social Media" και ανακαλύψετε τις νεότερες πληροφορίες

    Who's Online

    Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 183 guests και κανένα μέλος

    © Physio.gr All rights reserved.
    by Avatar.gr.