Physio.gr

Πέμπτη, 03 Απριλίου 2008 00:00

"ΤΕΧΝΗΤΟΣ ΒΗΧΑΣ” ΣΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ"

Άρθρο του 
Βαθμολογήστε αυτό το άρθρο
(0 ψήφοι)

"ΤΕΧΝΗΤΟΣ ΒΗΧΑΣ” ΣΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ"

Χ. Τιγγινάγκας Φυσικοθεραπευτής, Γ. Κωστοπαναγιώτου Επιμελήτρια Α΄, Η. Παύλου Επιμελητής Β΄, από τη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας του Νοσοκομείου «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ»


Περιγράφεται η μέθοδος του Τεχνητού Βήχα (Τ.Θ.) η οποία εφαρμόζεται σε ασθενείς που νοσηλεύονται στη Μ.Ε.Θ., και λόγω της βαριάς γενικής κατάστασης τους ή λόγω φαρμακευτικής καταστολής αδυνατούν να εκτελέσουν ενεργητικό βήχα ή να συνεργασθούν με τον φυσιοθεραπευτή. Η μέθοδος αξιολογείται μόνη ή σε συνδυασμό με ινοβρογχοσκόπηση. Η κύρια εφαρμογή του Τ.Β. είναι στην αντιμετώπιση της ατελεκτασίας του πνεύμονα.

Ο όρος “ατελεκτασία” προέρχεται από τις λέξεις “ατελής” και “έκταση”, και δηλώνει την σύμπτυξη των κυψελίδων άρα την έλλειψη αέρα σε μια περιοχή του πνεύμονα. Για την ανάπτυξη της βασικό γεγονός είναι η διακοπή της επικοινωνίας της πάσχουσας μοίρας του πνεύμονα με τον ατμοσφαιρικό αέρα. Παραμένει όμως ανέπαφη η αιματική κυκλοφορία της περιοχής και σύντομα σε 3 με 4 ώρες απορροφάται ο αέρας που έχει παγιδευτεί μέσα στις κυψελίδες με αποτέλεσμα να συμπέσουν τα τοιχώματα τους και ο όγκος αυτής της περιοχής του πνεύμονα να γίνει μικρότερος. Επέρχεται έτσι διαταραχή στη σχέση αερισμού – αιμάτωσης. (Vα/Q).


Είναι γνωστό πως η κατάλληλη σχέση ανάμεσα στον αερισμό των κυψελίδων (Vα) και την τριχοειδή πνευμονική αιμάτωση (Q) είναι απαραίτητη για την αποτελεσματική ανταλλαγή των αερίων. Οι τελευταίες εξελίξεις στην έρευνα της παθοφυσιολογίας της αναπνοής έδειξαν ότι η αύξηση της διαταραχής της σχέσης αυτής επηρεάζει τόσο την πρόσληψη του οξυγόνου όσο και την αποβολή του διοξειδίου του άνθρακα από τους πνεύμονες.

Η εικόνα μας δείχνει τις επιδράσεις της αυξανόμενης διαταραχής της σχέσης αερισμού – αιμάτωσης, σε λογαριθμική κλίμακα της σταθερής απόκλισης (Vα/Q INEQUALITY LOG S.D. – οριζόντιος άξονας), στην αρτηριακή PO2 και PCO2 (κάθετος άξονας), με θεωρητικά ιδανικές συνθήκες σταθερής κατανάλωσης οξυγόνου, παραγωγής διοξειδίου του άνθρακα, πυκνότητας αιμοσφαιρίνης και καρδιακής παροχής. Οι συνεχείς γραμμές δείχνουν την επίδραση όταν ο αερισμός κατά λεπτό διατηρείται σταθερός ενώ οι διακεκομμένες δείχνουν τις μεταβολές όταν ο αερισμός αυξάνεται στο σημείο όπου η Ρα CO2 ισούται με 40 μμ HG.

Από τις καμπύλες λοιπόν προκύπτει ότι η αύξηση της διαταραγμένης σχέσης αερισμού - αιμάτωσης επηρεάζει την ανταλλαγή και του οξυγόνου και του διοξειδίου του άνθρακα, δηλαδή έχουμε προοδευτική αύξηση του PαCO2 και ελάττωση του ΡαΟ2 . Σε φυσιολογικές συνθήκες όταν ο αερισμός δεν περιορίζεται από μηχανική απόφραξη, η αύξηση του PαCO2 θα οδηγήσει και την αύξηση του αερισμού κατά λεπτό με αποτέλεσμα την επάνοδο του PαCO2 στο φυσιολογικό. Όπως φαίνεται όμως στην καμπύλη ελάχιστα μόνο αντισταθμίζει την ελάττωση του PαCO2.

Συμπερασματικά μπορούμε να πούμε ότι η διαταραχή της σχέσης αερισμού – αιμάτωσης αποτελεί ιδιαίτερα παθογενετικό μηχανισμό της υποξαιμίας και της υπερκαπνίας, αν και η τελευταία είναι δυνατόν να μειωθεί ελάχιστα ή και να αποκατασταθεί απόλυτα με την αύξηση του κατά λεπτό αερισμού (Vε).

Η ατελεκτασία δεν είναι νόσος, είναι σύνδρομο και ανάλογα με την παθολογική κατάσταση που την προκάλεσε χωρίζεται σε :


α) ΙΝΩΔΗ: Κιρρωτική φυματίωση

β) ΠΑΘΗΤΙΚΗ:

1 Πλευρίτιδα
2. Πνευμοθώρακας

γ) ΕΞ ΑΠΟΦΡΑΞΕΩΣ:

1. Θρόμβο αίματος
2. Παχύρευστες εκκρίσεις
3. Ξένα σώματα
4. Ενδοβρογχικό όγκο
5. Εξωτερική πίεση των βρόγχων από διογκωμένους λεμφαδένες
6. Νεοπλασίες κ.λ.π.

δ) ΕΞ ΣΥΓΚΟΛΗΣΕΩΣ:

1. ARDS (καταστροφή Surfactan)
2. Πνευμονική εμβολή


Η ατελεκτασία είναι δυνατόν να είναι : λοβώδης , τμηματική ή καθολική.

Η διάγνωση γίνεται με την φυσική εξέταση, την ακτινογραφία και την ανάλυση των αερίων αίματος.

ΚΛΙΝΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

Το κλινικό υλικό αποτελείται από δέκα (10) ασθενείς, που νοσηλεύθηκαν στην Μ.Ε.Θ. του νοσοκομείου «Ο ΑΓΙΟΣ ΣΑΒΒΑΣ » (από τον Νοέμβριο του 1986 έως και τον Αύγουστο του 1987). Από αυτούς, πέντε ήταν άνδρες με μέσο όρο ηλικίας 26,4 ετών και πέντε γυναίκες με μέσο όρο ηλικίας 48 ετών. Ο συνολικός μέσος όρος της ηλικίας ήταν 37 ετών.

ΚΛΙΝΙΚΟ ΥΛΙΚΟ

 Όλοι οι ασθενείς είχαν σαν κοινό παθολογικό πρόβλημα την αναπνευστική ανεπάρκεια σαν αποτέλεσμα της πάθησης τους. Τρεις (3) έπασχαν από τέτανο , τρεις (3) ήταν πολυτραυματίες , δύο (2) είχαν φαρμακευτική δηλητηρίαση, ένας (1) πνιγμό με θαλασσινό νερό και ένας (1) κρανιοεγκεφαλική κάκωση από τροχαίο.
Παρουσίαζαν βαριά γενική κατάσταση, ευρίσκοντο σε μηχανική αναπνοή με διασωλήνωση ρινοτραχειακή ή στοματοτραχειακή ή είχαν τραχειοστομία.

Όταν το αίτιο της ατελεκτασίας ήταν απόφραξη από παχύρρευστες εκκρίσεις προηγείτο του Τ.Β. η κατά το δυνατόν φαρμακευτική ρευστοποίηση τους πριν την απομάκρυνση. Αν ήταν η δημιουργία βυσμάτων (από θρόμβο αίματος, υλικού από εισρόφηση, υλικού από θλάση πνευμονικού παρεκχύματος κ.λ.π.) προηγείται ινοβρογχοσκόπηση. Αυτή έγινε σε δύο άνδρες και μια γυναίκα με κάκωση του θωρακικού τοιχώματος.

Η εκτίμηση της κατάστασης του ασθενή γίνεται με την ακρόαση του πνεύμονα πριν και μετά από την μέθοδο, την ακτινογραφική εικόνα και την λήψη αερίων αίματος πριν και μετά από μια ώρα περίπου.


ΜΕΘΟΔΟΣ

Τη πρώτη φάση της μεθόδου αποτελεί ο καλός καθαρισμός των πνευμόνων από τις εκκρίσεις. Αυτός γίνεται με την εφαρμογή θέσεων παροχέτευσης, πλήξεων, δονήσεων και τελικά την απομάκρυνση τους με αναρρόφηση.

Με σκοπό να εκπτύξουμε περισσότερο και καλύτερα τον προσβεβλημένο πνεύμονα τοποθετούμε τον ασθενή σε πλάγια θέση έχοντας τον ατελετακτικό πνεύμονα προς τα επάνω.
Η εφαρμογή του Τ.Β. στηρίζεται στην τεχνητή απομίμηση του φυσιολογικού βήχα με τη βοήθεια του σάκου AMBU η οποία είναι συνδεδεμένη στη παροχή οξυγόνου (5-6 LT). Στην εκτέλεση της μεθόδου απαραίτητη είναι η συνεργασία δυο ατόμων. Το πρώτο συνδέει τον σάκο AMBU στον ενδοτραχειακό σωλήνα του ασθενή και κρατώντας με τα δυο χέρια πιέζει κατά τη φάση της εισπνοής με σκοπό την υπερδιάταση του πάσχοντος πνεύμονα.

Η εμφύσηση θα πρέπει να γίνεται με σταθερό ρυθμό μέχρι να επιτευχθεί η μέγιστη έκπτυξη του πνεύμονα, την οποία διατηρούμε για ένα δευτερόλεπτο πριν από τη γρήγορη απομάκρυνση της ΑΜΒU ώστε να επιτραπεί μια μέγιστη ελαστική επαναφορά των πνευμόνων. Σ’ αυτή ακριβώς τη φάση της εκπνοής το δεύτερο άτομο με τις κατάλληλες πλήξεις και δονήσεις βοηθάει στην απομάκρυνση του αίτιου που εμποδίζει την φυσιολογική έκπτυξη του πνεύμονα. Η προηγουμένη διαδικασία επαναλαμβάνεται πέντε ή έξι φορές χωρίς διακοπή. Ολόκληρη η μέθοδος επαναλαμβάνεται μια ή δυο φορές την ημέρα ανάλογα με τις ανάγκες του ασθενή.

Η μέθοδος του Τ.Β. πρέπει να εφαρμόζεται με μεγάλη προσοχή γιατί. ο υπερ-αερισμός που επιχειρούμε ελαττώνει τη καρδιακή παροχή σε τέτοιο βαθμό που ακόμα και μια μικρή περίοδος εφαρμογής μπορεί να ελαττώσει τη πίεση τόσο ώστε να προκληθεί καρδιακή ανακοπή. Δεν πρέπει να κρατάμε τους πνεύμονες διατεταμένους για περισσότερο από δυο ή τρία δευτερόλεπτα και συνεχώς πρέπει να προσέχουμε το ηλεκτροκαρδιογράφημα ώστε αν παρουσιαστεί και η ελάχιστη αλλαγή, ειδικά μια βραδυκαρδια, παύουμε αμέσως.

Αντενδείνυται σε βραδυκαρδία, υποδόριο εμφύσημα και σε πνευμοθώρακα χωρίς παροχέτευση.
‘Όπως αναφέρεται ο GIUDICELLI και σι συνεργάτες του στο μεσοδιάστημα της εφαρμογής του Τ.Β. ο ασθενής παραμένει τουλάχιστον για δυο ώρες σε πλάγια θέση με το προσβεβλημένο ημιθωράκιο προς τα πάνω και στη συνέχεια για δυο ώρες σε ημικαθιστή θέση.


ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

1. Ακροαστικά προ της εφαρμογής του Τ.Β. έχουμε μείωση του αναπνευστικού ψιθυρίσματος και σιγή στη περιοχή της ατελεκτασίας, ενώ αμέσως μετά και στις δέκα περιπτώσεις διαπιστώσαμε βελτίωση του αναπνευστικού ψυθιρίσματος.

2. Βελτίωση της ακτινογραφικής εικόνας.

3. Βελτίωση της ΡαΟ2 στατιστικά σημαντική, όπως φαίνεται και από τον πίνακα, ενώ δεν παρατηρήσαμε σημαντική μεταβολή στο ΡαΟ2 και ΡΗ.


ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ


Με την εφαρμογή του Τ.Β. εξασφαλίζεται η γρήγορη λύση της ατελεκτασίας και. η εύκολη διατήρηση της βατότητας των αεροφόρων οδών.
Πρόκειται για μια μέθοδο εύκολη, αρκετά ασφαλή και χρήσιμη, που συντελεί στη γρήγορη βελτίωση της σχέσης αερισμού - αιμάτωσης (Vα/Q) ανατρέποντας το ενδοπνευμονικό βραχυκύκλωμα.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ


1. ΛΙΩΚΗΣ Θ. “Επίτομος Φυματιολογία - Πνευμονολογία” (1974),
Αθήνα, σελ. 409 - 415.
2. Giudicelli D.P. – Holrapfel L. – Granier Ph. – Carrere – Debaf D. Karlin Ph. – Gantier D.
Treatment of pulmonary atelectasis without bronschoscopy Intensive Care Medicine 1986, Vol. 12:234. 
3. The Medical Clinics of North America, αναπνευστική ανεπάρκεια
Μάϊος 1983, σελ. 705-707.
4. Patricia A Downie, Casli’s Textbook of chest Heart and vascular Disorders for physiotherapists, 3rd edition, σελ. 180 — 183.
5. Ειρ. Μπάρλου - Πανοπούλου «Αναπνευστική φυσικοθεραπεία”
6. Σοφία Παπαδοπούλου “Σημειώσεις Θεραπευτικών Ασκήσεων”.

 

Διαβάστηκε 1886 φορές Τελευταία τροποποίηση στις Τρίτη, 28 Ιουνίου 2016 09:51
Φυσικοθεραπευτή Χαράλαμπου Τιγγινάγκα, MT, CST, MNT

Δραστηριοποιείται στο Κέντρο Λειτουργικής Αποκατάστασης "PHYSIO - η αρμονία στη λειτουργικότητα"

Δούλεψε στο Αντικαρκινικό Ογκολογικό Νοσοκομείο Αθηνών "Ο Άγιος Σάββας" από 16 Νοεμβρίου 1986 έως 25 Ιουλίου 2018 (από το 1999 έως την ημέρα αποχώρησης του ως Προϊστάμενος του τμήματος Φυσικοθεραπείας του νοσοκομείου)

 

ΑΛΚΙΜΑΧΟΥ 3 - 5 / 116 34 / ΑΘΗΝΑ
ΤΗΛ: (0030 210 7220562)
www.physio.gr / www.craniosacral.gr / e-mail: tigis@physio.gr

Περισσότερα »

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER

Εγγραφείτε στο ενημερωτικό δελτίο του physio.gr για να λαμβάνετε όλα τα νέα μας.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΗΣΤΕ ΜΑΖΙ ΜΑΣ

ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ ΤΙΓΓΙΝΑΓΚΑΣ, MT, CST, MNT
ΑΛΚΙΜΑΧΟΥ 3 - 5 / 11634 / ΑΘΗΝΑ

Μπορείτε να επικοινωνείτε μαζί μας από Δευτέρα έως Παρασκευή 15:00-21:00

  • ΤΗΛ: +30 2107220562

ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ

Συνδεθείτε με τα κοινωνικά μας δίκτυα "Social Media" και ανακαλύψετε τις νεότερες πληροφορίες

Who's Online

Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 1546 επισκέπτες και κανένα μέλος

Αρχική Παρουσιάσεις-Συνέδρια Παρουσιάσεις - Συνέδρια "ΤΕΧΝΗΤΟΣ ΒΗΧΑΣ” ΣΤΗ ΜΟΝΑΔΑ ΕΝΤΑΤΙΚΗΣ ΘΕΡΑΠΕΙΑΣ"