Hits: 255
30 Σεπτεμβρίου 2016
# Topics
Follow Us
SOCIAL SHARING

Η ψυχολογική προσέγγιση του χρόνιου πόνου

Κύριος στόχος της επιστήμης της ψυχολογίας στη θεραπεία του πόνου είναι να συμβάλει μαζί με τις ιατρικές παρεμβάσεις στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς.

Κύριος στόχος της επιστήμης της ψυχολογίας στη θεραπεία του πόνου είναι να συμβάλει μαζί με τις ιατρικές παρεμβάσεις στη βελτίωση της ποιότητας ζωής του ασθενούς.

Ο πόνος, πέρα από δυσάρεστη αισθητική εμπειρία, μπορεί να οριστεί και ως η εμπειρία που επηρεάζει δραματικά την ποιότητα ζωής του ασθενούς. Έρευνες που έχουν πραγματοποιηθεί έδειξαν πως ο χρόνιος πόνος δεν επιτρέπει στον ασθενή να ζήσει μια φυσιολογική ζωή, μειώνει κατά πολύ την ικανότητά του στον εργασιακό χώρο, οδηγεί σε υψηλά επίπεδα άγχους, κατάθλιψης, αίσθησης απώλειας ελέγχου πάνω στην πάθησή του και στον πόνο που του προκαλεί. Επίσης, οδηγεί σε χαμηλή αυτοεκτίμηση, απομόνωση, φόβο για το μέλλον και απώλεια της ευχαρίστησης που απορρέει από διάφορες καθημερινές δραστηριότητες. Όλες αυτές οι επιδράσεις επιτείνουν τον πόνο και μπορούν να εμποδίζουν την ομαλή διεξαγωγή της θεραπείας του ασθενούς.

Συνεπώς, ο χρόνιος πόνος είναι σωματικά και ψυχολογικά αγχωγόνος και το συνεχές αίσθημα δυσφορίας που προκαλεί μπορεί να οδηγήσει σε έντονες ψυχολογικές διακυμάνσεις. Για να αντιληφθούμε καλύτερα τα παραπάνω χρειάζεται να έχουμε υπόψη μας τα εξής:

  • Ο πόνος είναι πάντα πραγματικός! Μερικές φορές, ο χρόνιος πόνος δεν έχει κάποια συγκεκριμένη - αναγνωρίσιμη αιτία, αλλά αυτό δεν κάνει τον πόνο λιγότερο πραγματικό.
  • Το αίσθημα του πόνου είναι υποκειμενικό. Ο καθένας βιώνει τον πόνο με διαφορετικό τρόπο και παρά τα εργαλεία μέτρησής του εξακολουθούμε να μην έχουμε ακόμη εύκολη πρόσβαση και αντικειμενικούς τρόπους μέτρησης της έντασης του πόνου ενός άλλου ατόμου. Κατά συνέπεια, το πώς αισθάνονται οι ασθενείς με χρόνιο πόνο δεν μπορεί να γίνει απόλυτα κατανοητό ούτε από τους γιατρούς τους, ούτε από την οικογένεια και τους φίλους τους. Έτσι, συχνά φαίνονται υπερβολικοί και ο πόνος τους αμφισβητείται.
  • Χρειάζεται μια συστηματική και αντικειμενική προσέγγιση και τεκμηρίωση για να γίνει σαφής και ικανοποιητική αξιολόγηση του πόνου. Η McCaffrey αναφέρει ότι αποτελεσματική ανακούφιση του πόνου επιτυγχάνεται με σωστή και ακριβή αξιολόγησή του. Για να πραγματοποιηθεί αυτό είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε την ένταση και του πιο μικρού ερεθίσματος στο οποίο ένα άτομο αντιλαμβάνεται τον πόνο, καθώς και το όριο αντοχής του στον πόνο χωρίς να ζητήσει ανακούφιση.
  • Σύμφωνα με το όριο αντοχής του στον πόνο, κάθε άτομο αντιδρά και εκφράζεται με το δικό του προσωπικό τρόπο. Θεωρείται ότι το όριο αντοχής επηρεάζεται και μεταβάλλεται όταν συνυπάρχουν παράγοντες όπως αϋπνία, κόπωση, άγχος, φόβος, θυμός, λύπη, μελαγχολία, αίσθημα απομόνωσης, εσωστρέφεια κ.ά. Γίνεται φανερό, λοιπόν, πως ο συναισθηματικός πόνος αποτελεί σημαντικό μέρος του χρόνιου πόνου.

Διάφορες ιατρικές θεραπείες μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανακούφιση του χρόνιου πόνου, όπως φαρμακευτική αγωγή, φυσικοθεραπεία κ.ά. Ωστόσο, εξίσου σημαντικές για την αντιμετώπισή του είναι η ψυχική και η συναισθηματική ευεξία.

Η Ένωση Αμερικανών Ψυχολόγων (APA) προτείνει πέντε σημεία αντιμετώπισης του χρόνιου πόνου:

  1. Διαχειριστείτε το άγχος σας. Ο συναισθηματικός και ο σωματικός πόνος είναι στενά συνδεδεμένοι, ενώ ο επίμονος πόνος μπορεί να οδηγήσει σε αυξημένα επίπεδα στρες.
  2. Συζητήστε με τον εαυτό σας εποικοδομητικά. Εστιάστε στις βελτιώσεις που παρατηρείτε, π.χ. "Αυτή την εβδομάδα πονάω λιγότερο από την προηγούμενη" κτλ. Η θετική σκέψη είναι ένα ισχυρό εργαλείο.
  3. Γίνετε ενεργοί και δραστήριοι. Σκεφτείτε την εύρεση ενός χόμπι που σας κάνει να αισθάνεστε καλά και σας βοηθά να συνδεθείτε με την οικογένεια και τους φίλους σας, αφήνοντας στην άκρη την ενασχόλησή σας με τον πόνο. Όσο δεν τον σκέφτεστε, τόσο λιγότερο πονάτε!
  4. Βρείτε υποστήριξη. Το να αντιμετωπίζουμε μόνοι μας τις δυσκολίες είναι πολύ δύσκολο. Απευθυνθείτε σε άλλους ανθρώπους που είναι στην ίδια κατάσταση με σας και οι οποίοι μπορούν να μοιραστούν και να κατανοήσουν τα σκαμπανεβάσματά σας. Στον πόνο δεν είστε μόνοι!
  5. Συμβουλευτείτε έναν επαγγελματία. Η υποστήριξη από έναν επαγγελματία ψυχικής υγείας, όπως ο ψυχολόγος, μπορεί να σας βοηθήσει να χειριστείτε τις φυσικές και ψυχολογικές συνέπειες της κατάστασής σας.

Σε κάθε περίπτωση, οι θέσεις μας, οι προσδοκίες, αλλά και η στάση μας γύρω από ένα ζήτημα επηρεάζουν την έκβασή του. Στην περίπτωση του χρόνιου πόνου μπορούμε να αξιοποιήσουμε τη δύναμη της επικοινωνίας και της διαχείρισης των συναισθημάτων μας, ώστε να πετύχουμε μείωση του πόνου και βελτίωση της διάθεσης και της λειτουργικότητάς μας. Η ψυχολογική επίδραση του πόνου είναι ένα σύνηθες φαινόμενο που παρατηρείται εμπειρικά στα λεγόμενα των ασθενών όταν περιγράφουν το πώς ο πόνος έχει καταβάλει την ζωή τους:

  • Δεν είχα διάθεση να δω κόσμο, να μιλήσω στο τηλέφωνο, ούτε καν να ντυθώ.
  • Νόμιζα ότι θα μείνω ανάπηρη και πως έτσι θα ζω για πάντα.
  • Πριν την ιατρική και ψυχολογική υποστήριξη του ιατρείου δεν μπορούσα ούτε να χτενιστώ μόνη μου.
  • Δεν μπορούσα να πιάσω το πιρούνι να φάω, να λούσω τα μαλλιά μου... Ήταν απελπιστική η κατάσταση.
  • Εξαιτίας του πόνου έχασα τη δουλειά μου, κλονίστηκε η σχέση μου, σταμάτησε όλη η προσωπική μου ζωή.
  • Απομονώθηκα, κλείστηκα στον εαυτό μου, είχα πιστέψει πως δεν αξίζει πια να ζω.

Έρευνες έχουν αποδείξει πως τα πολυδυναμικά προγράμματα για την αντιμετώπιση του πόνου είναι αποτελεσματικά και πως παρατηρείται βελτίωση σε φυσιολογικές και ψυχολογικές παραμέτρους. Συγκεκριμένα, παρατηρείται βελτίωση στις τιμές της κατάθλιψης και της αυτοεκτίμησης κατά 30% και ακόμα μεγαλύτερη βελτίωση παρατηρείται στις μετρήσεις για την ποιότητα ζωής του ασθενούς (Williams et al, 1993). Η φυσική άσκηση με απλές καθημερινές κινήσεις -όπως περπάτημα, το ανέβασμα της σκάλας κλπ- σχεδόν διπλασιάζεται.

Γενικότερα, το αποτέλεσμα των πολυδυναμικών προγραμμάτων για την αντιμετώπιση του πόνου εξετάσθηκε από μια μετά-ανάλυση, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα πως τα προγράμματα αυτά είναι πιο αποτελεσματικά από οποιαδήποτε θεραπεία χρησιμοποιηθεί μεμονωμένα (Flor et al., 1992).

Τέτοια πολυδυναμικά προγράμματα έχουν σχεδιαστεί σε εξειδικευμένα κέντρα, τα οποία αποτελούνται από ομάδες ειδικευμένων επαγγελματιών υγείας (Γιατρός, Ψυχολόγος, Φυσιοθεραπευτής, Νοσηλευτικό Προσωπικό). Η συνεργασία τους για την σφαιρική αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου έχει ως κύριους στόχους:

  • Να μειώσει τον πόνου που νιώθει ο ασθενής με σύγχρονα φαρμακολογικά σχήματα και ιατρικές παρεμβάσεις.
  • Να αυξήσει τις καθημερινές ασχολίες και δραστηριότητες του ασθενούς και να τον βοηθήσει να επιστρέψει στην εργασία και τα ενδιαφέροντά του.
  • Να μειώσει την αγωνία, τον φόβο, τις αρνητικές σκέψεις και τα συναισθήματα που προκαλεί ο πόνος, ή που αυξάνουν τον πόνο.
  • Να βελτιώσει την ποιότητα ζωής τού ασθενή, την γενική διάθεσή του, τις σχέσεις του με την οικογένεια και τον κοινωνικό του περίγυρο.
  • Να στηρίξει τους κοντινούς ανθρώπους του ασθενή, οι οποίοι βιώνουν έμμεσα τις επιπτώσεις του χρόνιου πόνου.

pain-kai-ta-paysipona

Η απόγνωση που νιώθουν οι άνθρωποι πιστεύοντας ότι δεν υπάρχει τρόπος ανακούφισης από τον χρόνιο πόνο, οφείλεται στην ανύπαρκτη ή στην μη επαρκή ενημέρωσή τους για την λήψη αναλγητικών φαρμάκων, στην κακή επικοινωνία μεταξύ οικογένειας - γιατρού και ασθενή, στην καθυστερημένη παραπομπή σε εξειδικευμένα πολυδυναμικά κέντρα, ή στην προσφυγή σε ιατρικές μεν ειδικότητες που, όμως, δεν έχουν γνώση της σωστής εφαρμογής των ιατρικών παρεμβατικών μεθόδων, ή δεν έχουν την γνώση για την απαιτούμενη ψυχοκοινωνική υποστήριξη του ασθενή με πόνο.

O πόνος μπορεί να ανακουφιστεί και να σταματήσει να ελέγχει τις ζωές των ανθρώπων, αρκεί ο άνθρωπος που πονά να υποστηριχθεί σφαιρικά: ιατρικά και ψυχολογικά, σαν δύο παράγοντες που αλληλοεπιδρούν. Η αντιμετώπιση μιας χρόνιας ασθένειας, λοιπόν, απαιτεί σημαντική προσπάθεια, υπομονή και συνεργατικότητα εκ μέρους του ασθενή, προκειμένου να προσαρμοστεί στις νέες και συνεχώς εναλλασσόμενες καταστάσεις που θα συναντήσει. Έρευνες έδειξαν ότι η διατήρηση της συναισθηματικής ισορροπίας, των κοινωνικών σχέσεων, της αυτοεκτίμησης και η υπακοή στη φαρμακευτική αγωγή είναι παράγοντες που οι ασθενείς διάφορων χρόνιων παθήσεων θα πρέπει να εξασφαλίσουν, προκειμένου να βιώσουν όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα την δυσάρεστη κατάσταση στην οποία έχουν περιέλθει.

Άλλες πηγές :

Έλλη Τιγγινάγκα, MSc
Ψυχολόγος

Τελευταία άρθρα

  • "ΠΙΑΣΙΜΟ" ΣΤΟΝ ΑΥΧΕΝΑ

    "ΠΙΑΣΙΜΟ" ΣΤΟΝ ΑΥΧΕΝΑ

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Αυχενικό Σύνδρομο

    Το «πιάσιμο» στον αυχένα είναι ένα πολύ συνηθισμένο σύμπτωμα που οδηγεί τους πάσχοντες να αναζητήσουν βοήθεια. Βέβαια πρόκειται για άτυπο όρο ομπρέλα, καθώς τα συμπτώματα κυμαίνονται από γενική δυσκαμψία του αυχένα έως πλήρη ακινησία με αφόρητο πόνο.

  • ΥΓΙΗΣ ΠΕΡΙΤΟΝΙΑ

    ΥΓΙΗΣ ΠΕΡΙΤΟΝΙΑ

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Περιτονία- Fascia

    Στη προσπάθεια για να διατηρήσετε τον εαυτό σας υγιή και προστατευμένο από τραυματισμούς, βασική προϋπόθεση είναι να διατηρήσετε την περιτονία υγιή, ώστε να είναι ελεύθερη η ροή των υγρών, η ολίσθηση και να υπάρχει ευκολία στη κίνηση. Τελικός στόχος παραμένει η διατήρηση της ομοιόστασης του σώματος, που σημαίνει σώμα σε φυσική και πνευματική ισορροπία.

  • ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ

    ΥΠΕΡΤΑΣΗ ΚΑΙ ΟΣΤΕΟΠΟΡΩΣΗ

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Οστεοπόρωση

    Μελέτη που παρουσιάσθηκε στις 7 Σεπτεμβρίου στο American Heart Association’s Hypertension Scientific Sessions 2022, συσχετίζει την υψηλή αρτηριακή πίεση με την ταχύτερη γήρανση των οστών.

  • ΠΕΡΠΑΤΗΜΑ ΚΑΙ ΑΓΧΟΣ

    ΠΕΡΠΑΤΗΜΑ ΚΑΙ ΑΓΧΟΣ

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Άσκηση

    Σε πρόσφατη μελέτη από το Lise Meitner Group for Environmental Neuroscience at the Max Planck Institute for Human Development, διαπιστώθηκε ότι μια ώρα περπάτημα στο δάσος Grunewald στη Γερμανία, μείωσε το άγχος στους συμμετέχοντες, ενώ αντίθετα περπάτημα ίσης διάρκειας σε πολυσύχναστο δρόμο στην εμπορική περιοχή του Βερολίνου δεν είχε το ίδιο αποτέλεσμα.

  • ΙΝΟΜΥΑΛΓΙΑ ... υπό διερεύνηση!

    ΙΝΟΜΥΑΛΓΙΑ ... υπό διερεύνηση!

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Χρόνιος Πόνος - Ινομυαλγία

    Το σύνδρομο της Ινομυαλγίας (fibromyalgia) είναι μια συνηθισμένη και χρόνια διαταραχή, που χαρακτηρίζεται από διάχυτους μυϊκούς πόνους, κακουχία και πολλαπλά επώδυνα σημεία (tender points). Η ετοιμολογία του όρου “fibromyalgia” προέρχεται από την Λατινική λέξη fibro, που σημαίνει ιστός, και από τις Ελληνικές λέξεις myo και algia, που σημαίνουν μυς και άλγος (fibromyalgia = ινομυαλγία). Βρίσκουμε αναφορές για διάχυτο πόνο στο σώμα σε ιστορικά έγγραφά ακόμη πριν τον Μεσαίωνα, αλλά είναι καταπληκτικό ότι ακόμη και σήμερα αυτή η κατάσταση συνεχίζει να είναι υπό διερεύνηση.

  • ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΑΙΤΙΑΣ (Key Lesion)

    ΑΝΑΖΗΤΗΣΗ ΤΗΣ ΒΑΣΙΚΗΣ ΑΙΤΙΑΣ (Key Lesion)

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Σκέψεις

    Η εμπεριστατωμένη αξιολόγηση αποτελεί βασική προϋπόθεση μιας αποτελεσματικής θεραπείας. Ένα απλοποιημένο σύστημα ελέγχου, μέσω του οποίου μπορούμε σε μικρό χρονικό διάστημα να αξιολογήσουμε ολόκληρο το σώμα, στην αναζήτηση της βασικής αιτίας είναι το ART. Το ακρώνυμο ART προέρχεται από τις λέξεις: Asymmetry – Restriction of motion – Tissue texture abnormalities (Ασυμμετρία – Περιορισμός της κίνησης – Ανωμαλία στην υφή του ιστού).

  • Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΤΟΝΙΑΣ ΣΤΟΝ ΠΟΝΟ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ

    Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΠΕΡΙΤΟΝΙΑΣ ΣΤΟΝ ΠΟΝΟ ΤΗΣ ΜΕΣΗΣ

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Περιτονία- Fascia

    Πολλές είναι οι αιτίες που μπορούν να προκαλέσουν πόνο στη μέση, οι περισσότερες από αυτές εξαρτώνται από τις συνήθειες που έχουμε υιοθετήσει στην καθημερινότητα μας. Η καθιστική ζωή, πολλές ώρες μπροστά στη τηλεόραση ή τον υπολογιστή, η διατροφή και το άγχος συμβάλλουν σημαντικά στη πρόκληση του πόνου στη μέση. Το ίδιο συμβαίνει επίσης από την υπερβολική καταπόνηση του σώματος, χωρίς την απαραίτητη προσαρμογή, όταν δηλαδή θέλουμε να κάνουμε περισσότερα από όσα πραγματικά έχουμε την ικανότητα να κάνουμε. Το αποτέλεσμα και στις δυο περιπτώσεις είναι πρόκληση μικροτραυματισμών στην περιτονία με επακόλουθο αποτέλεσμα τη φλεγμονή και τον πόνο.

  • ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

    ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΜΕ ΟΛΙΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Περιτονία- Fascia

    Ως κοινωνία, έχουμε επικεντρωθεί εδώ και πολύ καιρό στη διαίρεση, την αποσυναρμολόγηση και τη προσεκτική μελέτη των μικρότερων δομικών στοιχείων. Αυτή η προσέγγιση έχει οδηγήσει σε μεγάλη πρόοδο σε ορισμένους τομείς και σε ενισχυμένη κατανόηση των επί μέρους στοιχείων, αλλά οδήγησε επίσης σε μια πολύ περιορισμένη ολιστική κατανόηση αυτών που συμβαίνουν γύρω μας.

  • ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

    ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΗ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Manual Therapy

    Δεν είναι λίγες οι φορές που ως θεραπευτές καλούμαστε να φροντίσουμε ασθενείς τους οποίους με δυσκολία μπορούμε να αγγίξουμε εξαιτίας του πόνου. Τις περισσότερες φορές είναι αδύνατη μια διαφωτιστική κλινική αξιολόγηση και ακόμη πιο δύσκολή η θεραπευτική προσέγγιση χωρίς τον κίνδυνο να πονέσει περισσότερο ο ασθενής μας. Σε αυτές τις περιπτώσεις μια προσέγγιση είναι να μην κάνουμε τίποτα, χωρίς όμως να έχει αποδειχθεί ότι αυτό θα είναι ευεργετικό για τον ασθενή μας, αντίθετα πολλές φορές συσσωρεύει και άλλες δυσκολίες. Μια άλλη προσέγγιση είναι να υιοθετήσουμε μια στρατηγική θεραπευτικής προσέγγισης βήμα-βήμα. Δηλαδή, να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για μια αποτελεσματική θεραπεία.  

  • ΛΕΚΑΝΗ & ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ: Μια σχέση αλληλεπίδρασης

    ΛΕΚΑΝΗ & ΣΠΟΝΔΥΛΙΚΗ ΣΤΗΛΗ: Μια σχέση αλληλεπίδρασης

    | Χαράλαμπος Τιγγινάγκας MSc | Σκέψεις

    Όταν ένας ασθενής παρουσιάζει αλλαγή στην ευθυγράμμιση της σπονδυλικής στήλης, είναι φυσικό να υποθέσουμε ότι η αιτία βρίσκεται στη ίδια τη σπονδυλική στήλη, και, ως εκ τούτου, η θεραπευτική προσέγγιση θα πρέπει να εστιάζεται εκεί. Ωστόσο, άλλοι παράγοντες, εκτός της σπονδυλικής στήλης συχνά προκαλούν αλλαγές στη μορφολογία της. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι χρήσιμο να διευρύνουμε τον θεραπευτικό μας ορίζοντα, συμπεριλαμβάνοντας στο πλάνο μας και άλλες περιοχές του σώματος.



    • ΑΛΚΙΜΑΧΟΥ 3-5/116 34/ΑΘΗΝΑ
    • 210 7220562
    • Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

    ΑΚΟΛΟΥΘΗΣΤΕ ΜΑΣ

    Συνδεθείτε με τα κοινωνικά μας δίκτυα "Social Media" και ανακαλύψετε τις νεότερες πληροφορίες

    Who's Online

    Αυτήν τη στιγμή επισκέπτονται τον ιστότοπό μας 172 guests και κανένα μέλος

    © Physio.gr All rights reserved.
    by Avatar.gr.